Trybunał Sprawiedliwości UE unieważnia porozumienie Safe Harbour

W wyniku pozwu Austriaka Maxa Schremsa, a pośrednio również dokumentów ujawnionych przez Edwarda Snowdena, TSUE uznał, że porozumienie Safe Harbour które umożliwiało Amerykańskim przedsiębiorcom działającym na ternie UE uzyskanie certyfikatu zgodności standardu ochrony danych użytkowników z Europejskimi standardami po spełnieniu wymagań określonych w porozumieniu, jest niezgodne z prawem Unii Europejskiej. De facto oznaczało to, że Amerykańskie firmy nie podlegały kontroli krajowych organów państw UE.

Schrems wytoczył pozew przeciwko Irlandzkiemu przedstawicielstwu Facebooka, gdyż na skutek ujawnionych przez Snowdena informacji o skali inwigilacji prowadzonej przez NSA uznał, że dane które udostępnia nie uzyskują ochrony wymaganej przez Europejskie standardy. Początkowo pozew został odrzucony przez Irlandzki organ ochrony danych osobowych (Data Protection Commissioner) ponieważ ten stwierdził, że Facebook spełnił warunki porozumienia co jest wystarczające do automatycznego uznania, iż spełnia standardy Europejskie. Na skutek tej decyzji Schrems zdecydował się na apelacje do Trybunału Sprawiedliwości UE.

Trybunał uznał, że samodzielna decyzja Komisji Europejskiej nie może wykluczać kontroli organów krajowych co do spełnienia standardów ochrony prywatności wyznaczanych przez Kartę Praw Podstawowych UE oraz dyrektywę 95/46/EC które to zakreślają konieczne standardy ochrony danych osobowych na terenie Unii. W związku z tym, bez względu na decyzję Komisji poszczególne państwa są uprawnione do niezależnej kontroli standardów stosowanych przez podmioty świadczące usługi na terenie danego kraju.

Co najważniejsze, Trybunał zauważył, że porozumienie określa wyłącznie wymagania stawiane Amerykańskim podmiotom, a nie wiąże agencji rządowych. Prawo Stanów Zjednoczonych przyznawało natomiast priorytet kwestią bezpieczeństwa narodowego i interesu publicznego nad zapisami porozumienia. W rezultacie agencję rządowe, jak właśnie NSA, mogły bez żadnych konsekwencji naruszać uzgodnione standardy kiedy tylko wymagał tego interes USA. W końcu, Trybunał podkreślił, że jakiekolwiek akty prawne nie mogą zapewniać prawa do nieograniczonego i niekontrolowanego transferu danych poza granice UE, gdyż takie działanie samo w sobie narusza wolności podstawowe gwarantowane przez Unie Europejską. Nie bez znaczenia było również to, że porozumienie nie przewidywało żadnych mechanizmów zewnętrznej kontroli (choćby sądowej) poszczególnych usługodawców, którzy już rozpoczęli działalność poprzez spełnienie warunków porozumienia.

Co oznacza decyzja TSUE w praktyce? Pierwszą, bezpośrednią konsekwencją jest to, że władze Irlandii będą musiały rozpatrzyć skargę Schremsa i zadecydować czy Facebook w istocie spełnia Europejskie standardy ochrony danych osobowych. Jednak dużo poważniejsze konsekwencję są związane z dalszym świadczeniem usług przez Amerykańskich przedsiębiorców w krajach UE. Najważniejszym mechanizmem porozumienia stosowanym przez podmioty świadczące usługi obsługi IT przedsiębiorstw na terenie Unii była uproszczona procedura legalizacji transferu danych, który zasadniczo wymaga świadomej i dobrowolnej zgody każdego użytkownika – co nie zawsze jest oczywiste w przypadku pracowników którzy nie mają w tej kwestii realnego wyboru. Wyrok oznacza, że usługodawcy będą musieli potencjalnie spełniać standardy kilkunastu niezależnych systemów prawnych – co w szczególności dotknie tych którzy już działają na terenie całej UE.

Warto nadmienić, że niezgodność porozumienia Safe Harbour ze standardami Unijnymi związana ze stosowaniem masowej inwigilacji przez Stany podkreślał w swojej opinii Yves Bot które pełnił funkcję doradcy Trybunału.

Advertisements

Tags: , , , , ,

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: